H a v e n k r a a n ( Harbour crane )

Nieuwe Haven

B r e d a

2007

Havenkraan Breda (HK-36)

Wooden Harbour crane ( HK-36 )

Crane as a 10-year

Crane drawn at the age of ten
Titled : Maintenance of a B-17 Flying Fortress

Havenkraan no : 12

Harbour crane no : 12

Voorstudie

Havenkraan Breda (HK-36)

Model havenkraan
( HK-35) studie voor een metalen versie.
Ditzelfde model zal later in hout het uiteindelijke model (HK-36) opleveren.
Uitvoering : wit geverfd eikenhout

Havenkraan Breda (HK-36)

Wooden

Harbour crane HK-36

Kraanstraat

Breda

Nieuwe Mark Breda

Panorama nieuwe haven Breda uit begin 2007 met een studie voor een kraan

Panta rhei ( Alles stroomt )

Panta rhei ( Alles stroomt )

Stadskraan Breda

Bij dit (HK-24) ontwerp ben ik uitgegaan van een verhoogde stenen fundering,
die zo hoog is dat men er niet op kan klimmen om bij de kraan te komen.
Deze zou dan bij de uiteindelijke houten versie rondom met hout afgetimmerd kunnen worden.

Voorbeeld van een houten havenkraan te Vlaardingen (Examples)

Havenkraan Vlaardingen

Havenkraan Vlaardingen

Havenkraan Vlaardingen

Havenkraan

Korte inleiding :

De allereerst bekende kraan gaat terug tot 1494.

Deze kraan voor het lossen en laden van goederen die per schip vervoerd werden, stond vanaf de middeleeuwen aan de havenkade, op de hoek van de Vismarktstraat en de huidige Kraanstraat. De kraan was de enige kraan aan de Haven. De stad verwierf het belangrijke monopolie van de kraan aan het eind van de veertiende eeuw van de heer van Breda. De kraanmeester was de baas over de kraan. Hij gaf leiding aan een groep arbeiders, kraankinderen geheten, die allemaal in hun ambt benoemd werden door het stadsbestuur.

Retabel

Tafereel van het retabel van het sacrement van Niervaert uit 1537 (zie afbeelding)

Hier zie je een gezicht op de stadsmuur en de stadspoort vanuit de Vismarkt. Daarop zie je, deels verborgen achter de toenmalige bebouwing, de reusachtige stadskraan. Deze werd aangedreven door een dubbel looprad. Op de afbeelding zie je ook iemand lopen in de tredmolen.

Litho haven

De litho 'De haven van Breda', F.P. Sterk, Breda/Brest van Kampen uit 1828 (zie afbeelding)

Hiet toont zich dezelfde havenkraan als op een gravure van J. Richter van ongeveer 1858 die ik in het stadsarchief vond, staat een modernere versie van de havenkraan. Deze werd met de hand aangedreven.

Hieronder 'n greep uit een van de vele beschikbare bronnen over Breda als handelsstad.

Breda als handelsstad in het midden van de achttiende eeuw door DR. F. E. M. VERCAUTEREN

Hertogenbosch-Loon op Zand-Breda-Bergen op Zoom (of Breda-Antwerpen) en Luik-Tongeren-Hasselt-Luiksgestel-Poppel (of Lagemiert-Hilvarenbeek-GoirleRiel-Gilze) Alfen-Bavel-Ginneken-Breda. Als variatie op deze laatste route werd ook wel vanuit Luik gereden op Vught en zo verder naar de Baroniestad. Gezien deze situatie werd Breda vooral na 1600 een belangrijke schakel in het transitoverkeer tussen Noord en Zuid en tevens tussen de Hollandse stapelmarkt en het gebied van Luik en Aken.

Gravure Richter

Gravure van J. Richter uit circa 1858 (zie afbeelding)

Een gezicht op de Vismarkt vanaf de Haven. Links staat de stadskraan die nog volop in gebruik was. Meer dan tien jaar geleden in begin 2007 maakte ik de eerste schetsen en maquettes van hoe een havenkraan met inachtname van de vormgeving uit het verleden zou kunnen resulteren in een moderne variant. Het panorama met het ideale beeld van de haven maakte ik in deze periode (zie afbeelding) met daarin een van mijn eerste ontwerpen voor een havenkraan. Uitgangspunt voor dit ontwerp moest mijn inziens zijn om de verschillende versies uit het verleden in één hedendaags ontwerp samen te vatten. Het zou toch een verrijking voor de stad zijn als aan deze geschiedenis wordt gerefereerd door middel van een moderne variant. Ik vind dat er bij de nieuwe haven een verwijzing hoort te staan naar het verleden van de stad. In 2008 kreeg mijn versie voor de houten havenkraan zijn uiteindelijke vorm. (zie afbeelding)

Nu de gemeente Breda onlangs heeft besloten om de Nieuwe Mark door te trekken zou mijn ontwerp nog beter tot zijn recht komen. De Nieuwe Mark, die nu nog tot aan de Karnemelkstraat loopt wordt verder doorgetrokken over het terrein van de Seeligkazerne naar de Vredenburchsingel.

Na de ontdekking van Breda's oudste stadsgezicht van Christus met de Samaritaanse vrouw uit rond 1518 in 2013 krijgt het plaatsen van een moderne replica van een houten havenkraan een extra dimensie. Op het schilderij staat namelijk ook een vroege havenkraan afgebeeld.

Site designed and produced by Paul Hermans © Copyright All rights reserved.